Czy Ty też lubisz czytać blog PSYCHIKA.net?
Otrzymuj powiadomienia o nowych tekstach na moim blogu - tak jak ponad 5.000 zapisanych już osób. Będziesz na bieżąco z tym, co nowego w psychologii.


Po wpisaniu maila przepisz kod z obrazka a następnie sprawdź skrzynkę i potwierdź Twoje zgłoszenie. Marcin

piątek, 6 czerwca 2014

O wpływie odżywiania na funkcjonowanie człowieka...

Autorką niniejszego artykułu jest psycholożka Magdalena Słupek.
Photo credit: .craig / Foter / Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 2.0 Generic (CC BY-NC-ND 2.0)
W ostatnim czasie, podczas Tygodnia Wegetarianizmu w Warszawie, pojawiłam się na interesującym wykładzie na temat wpływu stylu odżywiania na zachowanie człowieka. Były tam przedstawione wyniki różnych badań m.in. nad związkiem jedzenia z osobowością człowieka oraz poszukiwaniem związków między dietą a zaburzeniami psychicznymi i zachowaniami przestępczymi. Zainteresowało mnie to, zaczęłam szukać źródeł tych informacji w internecie gdzie aż roi się od ciekawostek na ten temat. Nie jestem w stanie wszystkiego streścić i opisać. Spróbuje zatem przybliżyć jakąś tego część i być może zainteresować kogoś tym zagadnieniem.

Ostatnio modne stały się hasła „medycyna odżywiania” i „coaching zdrowia”. Polecam ciekawe wykłady Pani Małgorzaty Desmond na temat żywienia w niektórych chorobach. Odpowiednia dieta można skutkować zmniejszeniem lub całkowitym wyeliminowaniem niektórych leków. Polecam odwiedzić profil Fundacji „Wiemy co jemy” → https://www.facebook.com/WiemyCoJemy?fref=ts

Zacznę od ciekawostek Dr. Alana Hircha zajmującego się m.in. preferencją smaków ludzi o różnej strukturze osobowości. Na wykładzie dowiedziałam się, że słony lubią ludzie ceniący małe nagrody, ambitni, ale też sfrustrowani i często się irytujący. Natomiast chrupiące przekąski wybierają perfekcjoniści, lubiani, ceniący punktualność. Czekoladę wybierają ludzie ceniący bliskość, wrażliwi emocjonalnie i niosący pomoc, ostre przyprawy osoby tolerancyjne na zmiany i lubiące silne wrażenia.

Udało mi się dotrzeć jeszcze do badania Hirscha o.. mężczyznach i smakach lodów mówiące, że na przykład orzechowe lody wybierają osoby uchodzące za perfekcjonistów, pracowite itd.Nie znalazłam niestety metodologii tych badań. Można je traktować ze sporym przymrużeniem oka;) Jeżeli wśród czytelników jest osoba wnikliwa i poszuka jakichś konkretniejszych informacji na ww. temat to proszę o kontakt.

Naukowcy z Finlandii zbadali próbę prawie 2 tysięcy osób w związku z podejrzewanym wpływem osobowości na preferencje żywieniowe. Opierali się na Wielkiej Piątce, wskaźniku BMI i opisowym sposobie odżywiania badanych przez 12 miesięcy. O wynikach powiem w wielkim skrócie (więcej w linku niżej). Tzw. Neurotycy wypadli najsłabiej pod względem spożywania warzyw i ryb, co rekompensowali słodkimi napojami oraz przekąskami. Ekstrawersja wysoka skutkowała jedzeniem sporej ilości białka i błonnika. Ludzie z dużym natężeniem otwartości na doświadczenia jedli najwięcej warzyw i owoców, a to korelowało z lepszym zdrowiem.

To co może trochę wyjaśniać ww. badania jest widoczny jest związek między zawartością kwasów tłuszczowych w diecie, a funkcjonowaniem poznawczym i emocjonalnym u ludzi. W jednym z czasopism naukowych Pani Wilczyńska z Uniwersytetu Śląskiego opisuje wiele badań, które udowadniają wpływ kwasów tłuszczowych omega-3 na redukcje objawów depresji, poprawę funkcjonowania poznawczego, a także złagodzenie objawów przy chorobie Alzheimera (całość poniżej). Wyniki są na tyle znaczące, że Amerykańskie Stowarzyszenie Psychiatrów rekomenduje 1 g dziennie EPA+DHA jako uzupełnienie farmakologiczne przy leczeniu depresji.

W oko wpada mi także artykuł o dźwięcznym tytule „Dieta może przyczynić się do ujawnienia choroby psychicznej”, w którym czytam na temat związku jedzenia m.in. z zaburzeniami kontroli impulsów na przykładzie trichotillomanii tj. kompulsywnym wyrywaniem włosów. Być może jest to spowodowane deficytem serotoniny czyli neuroprzekaźnika odpowiedzialnego za regulacje emocji i impulsów. Niedobory serotoniny powodują również depresję. Jest ona wytwarzana z aminokwasu zwanego tryptofanem, który to występuje w różnych pokarmach. Wikipedia informuje, że rozpuszcza się on w tłuszczach i gorącym alkoholu – ciekawe. Największa ilość w białku jaj, soi.. Naukowcy pod kierunkiem Josepha Garnera przeprowadzili badania na myszach w którym dodali do diety bogatej w tryptofan także cukry proste, dzięki czemu dostawał się on do mózgu. Poziom serotoniny podniósł się dwukrotnie, a to zamiast stopować objawy, znacznie je nasiliło. Pozostało pytanie, czy dieta bogata w cukry może przyczyniać się do powstawania zaburzeń behawioralnych?

O tryptofanie i jego związkach z funkcjonowaniem człowieka czytam również w „Changing diet, changing minds -how food affects mental well being and behaviour”. W tym obszernym raporcie opisane są również badania, które wskazują, że w leczeniu schizofrenii ważna jest witamina E, B6 oraz kwas foliowy pomocny w redukcji skutków ubocznych przyjmowanych leków (link do całości tekstu w bibliografii). Chciałabym móc przedstawić tu więcej informacji zawartych w nim, ale nie chciałabym robić tego błędnie. Tekst jest dostępny w języku angielskim a mój poziom zrozumienia jest średni. Wolałabym odesłać chętnych do źródła.

Na koniec czytam raport zdrowia Polaków 2013. Badane są trzy obszary – zdrowie psychiczne, fizyczne i społeczne. Widoczny jest zwyżkowy trend ku dbaniu o zdrowie fizyczne poprzez kupno ekologicznej żywności oraz zmiany w nawykach żywieniowych. 54% deklarowych mówi o zmniejszaniu porcji swoich posiłów, 49% nie je wieczorami a 16% stosuje dietę redukującą wagę. Około 25% procent kupuje żywność organiczną i uważa, że warto na nią więcej wydawać. Jest dla mnie zaskakujące, że 51% czyta etykiety zawierające wartości odżywcze produktów. To co nie zmienia się to spożycie mięsa, bo jest to dalej 59% jedzących je codziennie.Wegetarian przybywa. Z tego co pamiętam, jeszcze nie tak dawno szacowano na około 1% populacji a teraz jest to już 4%. W tym raporcie jest cała masa ciekawych i trochę niepokojących danych na temat zdrowia Polaków (całość w bibliografii). Znajduję się w nim podział na typy np. „Zmęczeni Herosi” to 15% Polaków. Zwykle są to osoby samotne, nie dbające o dietę (pomijające posiłki, nie jedzące warzyw, owoców i mają mało zróżnicowaną dietę). Ponadto śpią bardzo mało, są zwykle otyli (średnie BMI=28) oraz bardzo dużo czasu poświęcają pracy, nawet w czasie wolnym od niej. Próbując zrzucić kilogramy ciągle odnoszą porażki. Osoby o tym profilu mają średnio 46 lat i mimo że zwracają uwagę na opinie na temat ich wyglądu to nie czują, że mają wpływ na jego zmianę. Nie podejmują aktywności fizycznej i uważają, że przyczyną ich otyłości są geny czy inne czynniki zewnętrzne (tzw. atrybucja w służbie ego). Ludzi o takim profilu są najmniej zadowoleni z życia. Podsumowując – oprócz często złej diety, zbyt mało śpimy (11% to tylko 4 godziny snu dziennie), nie traktujemy również poważnie informacji na temat szkodliwości papierosów (75%) i negujemy negatywne skutki picia alkoholu (41%). Niewątpliwie to wszystko prowadzić może do pogorszenia się naszego samopoczucia i w konsekwencji prowadzić do zaburzeń psychicznych. Wiemy, że różne czynniki wpływają na nasz stan zdrowia. Jednak nasz styl życia jest zdecydowanie najważniejszy (51%). W tym również zawiera się nasze podejście do odżywiania. Cieszy fakt, że ludzie są co raz bardziej świadomi tego czego potrzebują, czym nie powinni kierować się w swoich decyzjach i próbują zmieniać swoje nawyki. Jest to bardzo trudne, niekiedy żmudne i frustrujące. Ważne żeby zadać sobie pytanie czy potrafimy zrobić to sami. Nie brakuje specjalistów, którzy mogą pomóc w zmianach, o których marzymy. Trzeba tylko chcieć podjąć wyzwanie!

Bibliografia:

http://jejpsyche.pl/ulubiony-smak-lodow-a-jego-osobowosc
http://www.smellandtaste.org
http://badania.net/jestes-tym-co-jesz
http://www.stworzonedlazdrowia.pl/stylezdrowia/download/Raport-USP-Zdrowie-Style-Zdrowia-Polakow-2013.pdf
Agnieszka Wilczyńska Instytut Psychologii, Uniwersytet Śląski w Katowicach Neuropsychiatria i Neuropsychologia 2012; 7, 1: 35–42
http://pl.wikipedia.org/wiki/Tryptofan
http://www.naukawpolsce.pap.pl/aktualnosci/news,378863,dieta-moze-przyczyniac-sie-do-ujawnienia-choroby-psychicznej.html

Autorka:
Magdalena Słupek
"Mówią na mnie Dzik – na pewno coś z niego mam.. Zazwyczaj lubię mieć towarzystwo, jadam roślinki a czasem jak mnie coś wkurzy.. .niech kto na drzewo zmyka.. ;P A tak już bardziej poważnie to studiowałam psychologię na SWPS, a teraz zajmuje się poszukiwaniem mojej dalszej drogi życiowej ;)"

3 komentarze:

Anonimowy pisze...

Ja uwielbiam czekoladę i rzeczywiście ważna jest dla mnie bliskość z drugim człowiekiem. Ale dla kogo nie jest?

reham magdy pisze...

ffffffffffffff

Anonimowy pisze...

Seria ciekawostek z internetu, ale tylko gdzieniegdzie uwaga, że brak informacji o metodologii... Aż się przypomina, klasyczne już, obśmiewanie przez Zimbardo spływu cukru na nadpobudliwość...

Prześlij komentarz

Zapraszam do komentowania. Proszę o kulturalne wyrażanie swoich poglądów. Nie akceptuję wulgaryzmów i chamstwa.

Dziękuję i zapraszam ponownie.

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...