Czy Ty też lubisz czytać blog PSYCHIKA.net?
Otrzymuj powiadomienia o nowych tekstach na moim blogu - tak jak ponad 5.000 zapisanych już osób. Będziesz na bieżąco z tym, co nowego w psychologii.


Po wpisaniu maila przepisz kod z obrazka a następnie sprawdź skrzynkę i potwierdź Twoje zgłoszenie. Marcin

środa, 21 marca 2012

Wpływ mediów elektronicznych na psychikę

Autorką artykułu jest znana już Wam z PSYCHIKA.net Joanna Malesz, studentka psychologii. Zapraszam :)

Nie ulega wątpliwości, iż pojawienie się mediów elektronicznych zmieniło otaczającą rzeczywistość. Nikt z nas nie wyobraża sobie dzisiaj funcjonowania w życiu codziennym bez komputera, internetu czy komórki. Z tymi urządzeniami stykamy się codziennie i to na każdym kroku. Jak już wcześniej pisałam (Cyberbullying - przemoc w nowoczesnej oprawie) zużytkowaniem tzw. nowych mediów wiążą się nie tylko liczne korzyści, ale również zagrożenia. Coraz częściej mówi się o tym, że codzienne korzystanie z dobrodziejstw najnowszych technologii w istotny sposób wpływa na naszą psychikę i relacje społeczne. Zmiana ta jest szczególnie widoczna u młodych ludzi, którzy od najwcześniejszych lat mają dostęp do mediów elektronicznych. Pokolenie, które reprezentują osoby urodzone w latach 80. XX wieku i później, Marc Prensky określa mianem "cyfrowych tubylców". W Polsce tym zagadnieniem zajmuje się m.in. Jacek Pyżalski. W swojej najnowszej książce pt. "Agresja elektroniczna i cyberbullying jako nowe ryzykowne zachowania młodzieży" autor ten w interesujący sposób przedstawia pogłębioną, syntetyczną analizę wpływu nowych mediów na młodzież i zagrożeń zeń wynikających.



Na początek warto dokładniej przyjrzeć specyficznym właściwościom nowych mediów. Najważniejsze z nich to cyfrowość, łatwość modyfikacji materiału i interaktywność.

Cyfrowość

Cechą mediów analogowych (tj. druk, klasyczna fotografia) jest to, że przekazują odbicie świata rzeczywistego w środowisku fizycznym (np. na papierze czy błonie fotograficznej). W świecie cyfrowym jest inaczej. Tutaj słowa i obrazy zostają przekodowane i przyjmują formę ciągu cyfr. W praktyce powoduje to, że wszelkie dane tracą swoją fizyczną postać (książki, filmy, muzyka stają się ciągiem cyfr). Znaczne ilości danych, mogą być także łatwo i trwale przechowywane w niewielkich obiektach (np. nośniki CD), dane te są łatwo dostępne oraz można je łatwo i tanio reprodukować, modyfikować, kopiować, itp.

Łatwość modyfikacji materiału

Wspomniana wcześniej cyfrowość daje możliwość łatwej modyfikacji materiału, którego nośnikiem są nowe media. Wcześniej jego przetworzenie stanowiło spore wyzwanie, było kosztowne i czasochłonne. Dzisiaj modyfikacja np. cyfrowego zdjęcia jest bardzo prosta i dostępna nawet dla niezbyt zaawansowanego informatycznie użytkownika.

Interaktywność

W mediach tradycyjnych podział na nadawców i odbiorców przekazu był wyraźny i oczywisty. Interaktywność dzisiejszych mediów uaktywnia odbiorcę, daje mu większą możliwość doboru treści, oceniania tych treści (np. w komentarzach pod artykułem). Konsument może także bardzo łatwo sam stać się producentem (nadawcą).

Po co nam internet?

Motywy korzystania z niezwykle popularnego medium jakim jest internet różnią się w zależności od preferecji i potrzeb użytkowników globalnej sieci. Wyróżnia się następujące cele korzystania z internetu:

- społeczny - podtrzymywanie i nawiązywanie nowych kontaktów, zdobywanie informacji o innych osobach (np. portale społecznościowe, czaty, fora internetowe)

- praktyczny - np. kontakt z urzędem, z pracodawcą

- komputerowy - np.gry online, zdobywanie informacji na temat oprogramowania do komputera

- kreatywny - tworzenie własnych treści, np.prowadzenie bloga lub strony WWW, komentowanie w internecie

- finansowy - np. obsługa konta bankowego, dostęp do informacji finansowych

- informacyjny - np. zdobywanie informacji o produktach i usługach, informacji potrzebnych do pracy i nauki

Z pośród wyżej wymienionych funkcji sieci, kluczowym pojęciem w analizie wpływu nowych mediów na funkcjonowanie człowieka jest tzw. komunikacja elektroniczna. Termin ten definiuje się jako typ komunikacji, w które osoby porozumiewające się nie spotykają się twarzą w twarz, lecz rozmawiają za pomocą wspomaganych komputerowo technologii informacyjnych. Taka komunikacja internetowa odbywa się w formie "odcieleśnionej", w której użytkownicy nie pojmują ciała jako bytu biologiczno-fizycznego lecz jako wizerunek kształtowany przez swojego właściciela.

Wielu badaczy próbuje odpowiedzieć na pytanie, czy komunikacja wirtualna różni się od tradycyjnej "twarzą w twarz" a jeśli tak, to w jaki sposób mechanizmy te wpływają na funkcjonowanie i rozwój człowieka. Zazwyczaj wymienia się następujące właściwości charakterystyczne dla kontaktów online:

otwartość - czyli ujawnianie innym osobom (niekiedy dopiero co poznanym) intymnych informacji na swój temat

rozhamowanie - oznacza sytuację, w której użytkownik ze względu na domniemany lub rzeczywisty brak mechanizmów kontroli społecznej w świecie online, podejmuje takie zachowania, jakich nigdy nie podjąłby twarzą w twarz. Mogą to być zachowania zarówno pozytywne (np. poszukiwanie pomocy, wsparcia, nawiązywanie nowych znajomości) jak i negatywne (np. agresja elektroniczna). Rozhamowaniu sprzyja poczucie anonimowości w sieci

ciągłość komunikacji - osoby (szczególnie młodzież) korzystające z mediów elektronicznych często pozostają w ciągłym kontakcie ze swoimi znajomymi poprzez wysyłanie esemesów, telefon komórkowy, komunikator internetowy czy bieżące uaktualnianie swojego profilu na portalach społecznościowych. Taka ciągłość komunikacji może wpływać na zwiększenie poczucia spójności młodego człowieka z tradycyjnymi środowiskami socjalizacyjnymi tj rodzina i grupa rówieśnicza, szczególnie w przypadku osób które z różnych powodów mają problemy z socjalizacją (np. przejawiają wysoki lęk społeczny). Czasem jednak ciągłe połączenie może przybierać bardziej pogłębione i intensywniejsze formy, określane jako "przebywanie w kokonie elektronicznym całodobowej bliskiej realcji". Skutki takiego nieprzerwalnego kontaktu są jak dotąd słabo rozpoznane.

Powyższe zjawiska mogą mieć również miejsce w kontakatch pozawirtualnych, jednak nie są one już tak bardzo nasilone, jak ma to miejsce w świecie online.


Wpływ nowych mediów na psychikę

Naukowcy dowiedli, że mózg zmienia się pod wpływem internetu. Gary Small i Gigi Vorgan przeprowadzili następujący eksperyment. Wykonali rezonans magnetyczny mózgu w dwóch grupach. W jedej grupie znajdowały się osoby biegle obsługujące komputer, w drugiej- tzw. nowicjusze. Badani mieli do wykonania określone czynności. Podczas czytania książki u wszystkich badanych aktywne były te same obwody nerwowe. Gdy jednak rezonans powtórzono podczas korzystania z internetu, okazało się, że różnice w pracy mózgów są znaczące. Komputerowcy, surfując w sieci, używali specyficznych połączeń neuronów w korze lewego płata czołowego, podczas gdy u laików rejon ten był zupełnie nieaktywny. Co ciekawe, gdy nowicjuszom polecono przez pięć dni używać internetu i powtórzono rezonans, nadal nie odnotowano żadnych różnic w pracy ich mózgów.

Eksperyment wykazał, że pod wpływem internetu na stałe "przemeblowywują się" obwody neuronowe w rejonie odpowiedzialnym za łączenie informacji i podejmowanie decyzji. Zjawisko to nie występuje natomiast w przypadku osób, które zaczęły korzystać z nowych mediów w późniejszych etapach życia, a więc gdy ich mózgi były już w pełni ukształtowane. Dlatego współczesna młodzież, która dorasta w symbiozie z wirtualnym światem, inaczej spostrzega rzeczywistość oraz w inny sposób przetwarza informacje. "Cyfrowi tubylcy" wolą zatem komunikację obrazową od tekstowej, bez problemu także mogą czytać tekst i oglądać obrazy w małych oknach na ekranie komputera. Uczą się lineralnie, tzn. że mają problem z zapamiętywaniem treści długiego tekstu lub wykładu. Preferują za to materiały hipermedialne, zawierające wiele odnośników pozwalających na szybkie "przeskakiwanie" do wielu innych źródeł. Wierni użytkownicy mediów elektronicznych również szybciej podejmują decycyzje i oceniają informacje, potrafią wykonywać kilka czynności jednocześnie, są bardziej spostrzegawczy i przejawiają doskonałą koordynację oko-ręka. W tym kontekście nowe media znacząco poprawiają ogólne funkcjonowanie poznawcze człowieka. Jednak są również negatywne skutki. Niektórzy twierdzą, że szybka i powierzchowna lektura, która dominuje w internecie, może całkowicie pozbawić młodsze pokolenie umiejętności czytania ze zrozumieniem skomplikowanych tekstów. Młodzi ludzie często bezkrytycznie oceniają wszystkie informacje zgromadzone w sieci, nie weryfikując ich prawdziwości. Długie i intesywne korzystanie z internetu może też powodować stres i uzależnienie, problemy ze skupieniem uwagi, całkowite zatracenie się w świecie wirtualnym oraz kłopoty w kontaktach "twarzą w twarz" z innymi ludźmi. Z drugiej strony specjaliści zwracają uwagę na fakt, że opinie na temat negatywnego wpływu miediów są w większości mocno przesadzone i generalnie cyfrowe technologie przynoszą nam znacznie więcej korzyści. Pomimo oczywistej obecności zagrożeń, o których należy pamiętać, badania wskazują, że większość realizowanych interakcji online ma charakter pozytywny lub neutralny. Występowanie zagrożeń należy zatem traktować jako patologię stanowiącą problem dotyczący mniejszości młodych ludzi korzystających z nowych mediów.

Bez wątpienia technologia sama w sobie powoduje zmiany społeczne. Zmiany te są nieuniknione. Zazwyczaj medal ma dwie strony, tak samo internet przynosi zarówno pozytywne, jak i negatywne konsekwencje. Człowiek, wykorzystując elektroniczne media w sposób mądry i wyważony, ma szansę na ciągły rozwój i odkrycie przed sobą nowych, nieznanych dotąd możliwości.

Bibliografia:

1. Pyżalski Jacek. Agresja elektroniczna i cyberbullying jako nowe ryzykowne zachowania młodzieży. 2012r., Kraków.
2. Focus - magazyn popularnonaukowy. Wrzesien 2009r., nr 9. Nikodemska Joanna. iMózgi w e-szkole.


Joanna Malesz


"Nazywam się Joanna Malesz. Jestem studentką III roku psychologii na Uniwersytecie Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy. Interesuję się psychologią kliniczną, neuropsychologią, psychologicznymi aspektami uzależnień a ostatnio także zooterapią. W wolnych chwilach czytam książki, oglądam filmy, sama też trochę piszę. Kocham muzykę. Prowadzę również bloga o kotach http://koty6.blogspot.com/, jakby co zapraszam :)"

3 komentarze:

Anonimowy pisze...

Tekst trochę za bardzo skopiowany z p.Jacka Pyżalskiego...

Anonimowy pisze...

po kropce daje się spacje :)

Anonimowy pisze...

Dodałabym jeszcze, że u dzieci i młodych ludzi, którzy w dużym stopniu korzystają z Internetu, zauważyć można brak cierpliwości w rozwiązywaniu problemu. Jeśli coś im sprawia problem, zamiast pogłówkować, odwołując się do własnej wiedzy i inteligencji, wybierają poszukiwania, gdzie może znajdować się gotowe rozwiązanie lub gotowa odpowiedź.

Prześlij komentarz

Zapraszam do komentowania. Proszę o kulturalne wyrażanie swoich poglądów. Nie akceptuję wulgaryzmów i chamstwa.

Dziękuję i zapraszam ponownie.

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...