wtorek, 9 lutego 2010

Jaka jest Twoja perspektywa postrzegania czasu?

Profesora Philipa Zimbardo na pewno większość z Was już kojarzy, psycholog ten zdobył światowy rozgłos przeprowadzając kontrowersyjny eksperyment więzienny (opisywany na blogu PSYCHIKA.net tutaj).
Zimbardo napisał też sporo książek o psychologii, najsłynniejsza to "Psychologia i Życie" (u mnie na półce stoi w zielonej okładce w niemieckim wydaniu).
Nie wszyscy jednak kojarzą profesora Zimbardo z nie tak dawno opublikowaną w jego książce "Paradoks czasu" zupełnie nową w psychologii - teorią perspektywy postrzegania czasu.

Profesor uważa, że uświadomienie sobie perspektywy postrzegania czasu - może pomóc nam w poradzeniu sobie z wieloma problemami (indywidualnymi i społecznymi), by poprowadzić nas do odnalezienia osobistego szczęścia ...

Zapraszam Was do zapoznania się z jego teorią.




Zanim obejrzycie poniżej zamieszczony filmik, przedstawię Wam ogólny zarys teorii perspektywy postrzegania czasu.

Profesor Zimbardo uważa, że istnieją trzy główne perspektywy postrzegania czasu: zorientowanie na przeszłość, zorientowanie na teraźniejszość i zorientowanie na przyszłość.

Osoby nadmiernie skoncentrowane na przeszłości wszystko co nowe oglądają z perspektywy tego, co było. Nie potrafią zachowywać się spontanicznie, zawsze próbują w nowych sytuacjach zachowywać się tak, jak zachowywali się wcześniej w podobnych okolicznościach. Takie osoby nie chcą zmian w swoim życiu. Nie lubią nowinek technologicznych, ani nowych idei, nie chcą poznawać nowych ludzi, bo w psychologicznym sensie wciąż tkwią w przeszłości.

Osoby nadmiernie skoncentrowane na teraźniejszości mogą częściej wpadać w uzależnienia, ponieważ nie potrafią przewidzieć konsekwencji swojego zachowania. Szukają przyjemności w tej chwili, nie myśląc o tym co potem. Używają narkotyków, uprawiają seks bez zabezpieczeń, podejmują nieprzemyślane decyzje.

Osoby nadmiernie skoncentrowane na przyszłości są w stanie osiągnąć w życiu bardzo wiele, ponieważ rozważają wszelkie za i przeciw swojego zachowania. Są bardziej świadome skutków tego, co robią w tej chwili.

Na poniższym filmiku profesor opowiada o bardzo ciekawym eksperymencie z czterolatkami. Badanie polegało na tym, że zostawiono dzieci w pomieszczeniu z bardzo pyszną słodką pianką, mówiąc im wcześniej, że jeśli zaczekają ze zjedzeniem jej do powrotu eksperymentatora - dostaną drugą piankę w nagrodę. Wiele dzieci (bo aż dwie trzecie badanych) nie potrafiło być aż tak cierpliwych.

Powracając do tych samych osób badanych po czternastu latach, badacze zauważyli tendencje, że osoby, które jako dzieci zaczekały na drugą piankę, w starszym wieku nie wpadały w problemy, osiągały w życiu więcej sukcesów, lepiej się uczyły itd. Osoby te były bowiem bardziej skoncentrowane na przyszłości.

Profesor zaznacza, że takie podejście do czasu może przynieść wiele dobrego na przykład w sferze zawodowej kariery, lecz i złego - na przykład w postaci zaniedbywania swoich bieżących potrzeb, czy potrzeb rodziny.

Generalnie wg profesora Zimbardo nie jest dobrze być zbyt skoncentrowanym ani na przeszłości, ani na teraźniejszości, ani na przyszłości.

Dodatkowo profesor wprowadza bardziej szczegółowy podział na perspektywy czasu (co daje w sumie 6 różnych perspektyw), który wygląda tak:

1) Perspektywa przeszłości - pozytywna (czyli koncentracja na tym co było dobre, wspaniałe, najlepsze).

2) Perspektywa przeszłości - negatywna (koncentracja na tym co było złe, co bolało, co najgorsze).

3) Perspektywa teraźniejszości - hedonistyczna (uleganie pokusom, poszukiwanie przyjemności, folgowanie zmysłom).

4) Perspektywa teraźniejszości - fatalistyczna (nie warto nic robić, co ma być to będzie).

5) Perspektywa przyszłości - zorientowana na cele (np. za 15 lat będę miał 6 domów, z czego 5 będę wynajmował).

6) Perspektywa przyszłości - zorientowana na to co będzie po śmierci (czyli na "życie po życiu").


Według Zimbardo na wykształcenie się takiego a nie innego postrzegania perspektywy czasu wpływa naprawdę wiele czynników: kultura, religia, wychowanie, wartości, doświadczenia osobiste itd.

Profesor Philip Zimbardo uważa, że oznaką zdrowia psychicznego jest umiarkowane nastawienie wobec przeszłości, teraźniejszości i przeszłości. Powinniśmy pamiętać o przeszłości, ale nie tak, żeby nie móc działać tu i teraz. Z kolei żyjąc w teraźniejszości nie powinniśmy ulegać każdej pokusie, tylko rozważać konsekwencje naszych zachowań. Planując swoją przyszłość natomiast nie powinniśmy poświęcać dla niej dobra bliskich, rodziny.

Na filmiku zobaczycie bardziej szczegółowy "przepis" na optymalny sposób postrzegania perspektywy czasu: wysoka pozytywna perspektywa przeszłości, umiarkowanie wysoka perspektywa przyszłości, umiarkowana perspektywa hedonistycznej teraźniejszości, niska negatywna perspektywa przeszłości oraz niska fatalistyczna perspektywa teraźniejszości.

A teraz obejrzyjcie w końcu ten filmik :D

Aby obejrzeć film z polskimi napisami, najlepiej jeszcze przed włączeniem "play", wciśnijcie "view subtitles" i wybierzcie "polish".



Ciekawa i spójna teoria.

A czy Wy jesteście świadomi, jaka jest Wasz perspektywa postrzegania czasu ?

Jeśli nie macie pojęcia, zastanówcie się, co jest dla Was ważne, co najważniejsze a czym w ogóle przestaliście się zajmować, próbując lokować te sprawy na osi czasu ...






Pozdrawiam

Integralny
PSYCHIKA.net

13 komentarzy:

Nataiko pisze...

wow! fascynująca teoria, moim zdaniem niezwykle odkrywcza, a jednocześnie wydawałoby się że to takie oczywiste, pełna logika jak się tego słucha, chętnie poczytałabym o tym całą książkę! a propos myślę, że najbliższy mnie jest właśnie ten optymalny układ.. zwłaszcza jak chodzi o przyszłość. Bardzo to wszystko ciekawe:)

jaga70 pisze...

To kojarzy mi się z buddyjską ideą bycia "tu i teraz". Jak zwykle najlepsza jest równowaga.

Dorota pisze...

proste i dobrze uświadomić sobie:) chociaż i tak wiem, że jak będzie ciacho na stole to je zjem:) bez względu na wagę w przyszłości:)

Anonimowy pisze...

@dorota

a mnie brakuje wskazowek w artykule jak zjesc ciacho i miec ciacho ;)

- anonimus

Anonimowy pisze...

Ciekawy artykuł...

Anonimowy pisze...

Nie podałeś najważniejszego - linku do Kwestionariuszu Postrzegania Czasu Zimbardo. Znajdziecie go pod tym adresem: http://www.thetimeparadox.com/surveys/ .
Książka "Paradoks czasu" jest całkiem ciekawa i na pewno warta przeczytania, dlatego polecam ją tym, którzy jeszcze jej nie przeczytali. :)

Anonimowy pisze...

Ja zyje teraznieszoscia ,ale mysle duzo o pyszlosci ,a przeszlosc zostawiam na przypominaniu dobrych chwil i uczeniu sie przez niepowtarzaniu bledow .
Nie wiem co to za mieszanka :)

mysiunia111 pisze...

Bardzo ciekawe spostrzezenia .Ja z przeszłosci wspominam tylko to co dobre zyje terazniejszościa w miare rozsądnie ale tez mam duze plany co do przyszłosci i zyje mi sie dobrze .tak wiec zgadzam sie z ta teoria

Epoka pisze...

Znam kilka osób, które w łatwy sposób, według podanych perspektyw postrzegania czasu, mogłabym zaszufladkować.
Mama koleżanki - kobieta, która ciągle pracuje na "życie po życiu". Moja znajoma - mocno zakorzeniona w przeszłości. Przeszkadza jej technika dnia dzisiejszego - nawet pralka automatyczna nie jest dobra, bo pranie w rzece kijanką było o wiele czyściejsze i bardziej pachnące (pozostawiam bez komentarza:))
Gdybym jednak miała uszeregować siebie, to myślę, że każda z 3 szuflad dostałaby po kawałku. Zastanawiam się, w której byłoby więcej, ale to już moja słodka tajemnica... ;)

Agnieszka15011986 pisze...

Ciekawy artykuł :) I trzeba przyznać, że może kojarzyć się z teorią: "tu i teraz" ;)
A moja idea... żyj chwilą :D
P.S. Dziękuję za miły komentarz :):)

lavinka pisze...

Wysoka,niska, umiarkowana... nic nie rozumiem. Ja po matfizie jestem :)

Poczucie szczęścia to nic innego jak porównanie naszych marzeń i oczekiwań wobec siebie i świata do rzeczywistości. Im kto ma większe wymagania wobec siebie i innych, tym będzie mu trudniej być szczęśliwym. Inaczej mówiąc, poczucie szczęścia jest bliższe osobom postępującym metodą małych kroczków do przodu niż wielkiego kroku naprzód. Odkąd przestałam marzyć o niebieskich migdałach, a zaczęłam spełniać swoje drobne kaprysy i zachcianki.... dziwnie okazało się,że te dalsze mniej dostępne plany przybliżyły się o lata świetlne. Z zupełnie niemożliwych stały się prawie prawdopodobne a to duży skok i to bez żadnego wysiłku. Po prostu jeśli spełnimy kilka swoich drobnych marzeń - łatwiej jest zawalczyć o te większe...

Anonimowy pisze...

A czy znasz badania badz teorie ktore neguja ta teorie? lub opisuja inne typy osob ksztaltujacych sie z danej perspektywy postrzegania czasu. Generalnie szukam ambiwalencji w temacie starosci. help ( ula51@op.pl)

Anonimowy pisze...

Bardzo ciekawa teoria. Szukam materiałów do swojej pracy mgr na ten temat, a dokładniej o perspektywach czasowych i korzystaniu z internetu. Może macie jakieś interesujące materiały linki, adresy, które mi w tym pomogą. Z góry bardzo dziękuję za maile na adres agata2121@interia.pl

Prześlij komentarz

Zapraszam do komentowania. Proszę o kulturalne wyrażanie swoich poglądów. Nie akceptuję wulgaryzmów i chamstwa.

Dziękuję i zapraszam ponownie.

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...